Sport en oorlog verdroegen elkaar heel goed. Het aantal sporters steeg spectaculair in de oorlog en ook de tribunes zaten bomvol. Natuurlijk viel de internationale competitie vrijwel stil, maar de nationale competitie kende een behoorlijke opleving. Er was nauwelijks verzet tegen het feit dat sportverenigingen voor joden gesloten waren.
Subsidie
Voor het eerst in de geschiedenis van de Nederlandse sport heeft de overheid - lees de bezetter - oog voor sport. Er komen zelfs overheidssubsidies. Met bewondering kijken de nazi's naar de helden van de Elfstedentochten in '41 en '42. De nazi's maken een einde aan de verzuiling in de sport en het onderlinge gekibbel van verenigingen. Alle sportverenigingen werden tot grote tevredenheid van de bestuurders ondergebracht is een nationale bond per sport. Het predicaat koninklijk werd ze ontnomen zodat de KNSB weer gewoon NSB werd.
Geen intenationale competitie
Internationaal is er geen competitie van betekenis in de oorlog. E zijn geen Olympiades, geen wereldkampioenschappen. Wel zijn er bijvoorbeeld wedstrijden tegen Duitse atleten en clubs en die worden ook op initiatief van Nederlandse bestuurders georganiseerd. In de bonden waren relatief veel NSB'ers. En dus moesten na de oorlog de bonden gezuiverd worden, een proces dat wel tot 1950 heeft geduurd. Diverse bestuurders werden voor korte of langere tijd geschorst of helemaal niet geschorst. Een lidmaatschap van de NSB kostte sommige bestuurders soms maar een week schorsing.
Anti-Duits
Veel anti-Duits sentiment was er eigenlijk niet in de sport. Alleen de wandelsport werd verboden omdat er anti-Duitse liedjes werden gezongen. Wel was er een incident bij een optreden van de SS-atleet Tinus Osendarp, de 'snelste blanke sprinter ter wereld'. Als hij in het Olympisch Stadion stevig wordt uitgejouwd, moeten alle toeschouwers na de wedstrijden voor straf langs een fysieke controle en daarvoor uren in de rij staan.
Voor Joden verboden
Anti-joodse maatregelen starten in 1941 als Joden geen toegang meer krijgen tot bijvoorbeeld de zwembaden, zoals het zwembad op het plaatje. Vervolgens mogen ze geen lid meer zijn van sportverenigingen en worden ten slotte ook de Joodse verenigingen opgeheven. De vermaarde sportverslaggever Han Hollander werd via Westerbork afgevoerd naar Sobibor en daar vermoord. Zoals ook veel Joodse sporters omkwamen in de oorlog.
Verder lezen: In de pas door André Swijtink (meulenhoff 1992)
Liever kijken? Studio Sport over sport in de oorlog.