De aanleg voor sport ligt vast in de genen. Hoe precies, in welke DNA-sequenties is nog niet duidelijk, maar het zal niet lang meer duren voordat daarover inzicht is. Het zal ook niet zo lang meer duren tot er gesleuteld kan worden aan het menselijke DNA om de prestaties van topsporters te verbeteren.
Waar begint doping?
Sleutelen aan de genen om ziekten te genezen is de belangrijkste inzet van de nieuwste DNA-technieken. Maar ook blessures zullen op den duur dankzij nieuwe technieken sneller genezen. De grens waar genezing eindigt en doping begint lijkt dan al moeilijk te trekken. Een ander problemen is, dat je dat je vormen van genetische doping naderhand niet meer kunt traceren.
Sporters doen er alles aan om hoger, sneller en verder te komen. Ze trainen bijvoorbeeld en er is een tijd geweest dat sporters het oneerlijk vonden dat de tegenstander ging trainen om zijn prestaties te verbeteren. Het werd gezien als onsportief gedrag, net als we nu doping als unfair kwalificeren. Sporters mogen geen middelen gebruiken die op de dopinglijst staan. Epo is het bekendste voorbeeld. Epo is een hormoon dat aanzet tot de aanmaak van rode bloedcellen, en dat leidt tot een toename van het aërobisch vermogen. Het verbetert met andere woorden de zuurstofvoorziening.
EPO-genen
Microbiologen hebben met succes epo-genen toegevoegd in cellen van muizen en apen. Daarmee nam de hematocrietwaarde toe met maar liefst 80%. Dat is mogelijk goed nieuws voor patiënten met AIDS of kanker. Maar ook sporters kunnen groot voordeel hebben bij deze vorm van ‘therapie’. Zo zijn er meer voorbeelden van genetische therapie te bedenken die niet alleen in het voordeel zijn van zieke mensen.
Virus
Het principe van gentherapie berust op het inbrengen van een therapeutisch gen in een cel, bijvoorbeeld verpakt in een virus. Voor deze therapie is in de medische wereld toestemming nodig. Maar op den duur komt dergelijke therapie ook beschikbaar in privéklinieken. Dan kan de genetische wetenschap een grote bijdrage leveren aan de prestaties van topsporters. Een scenario dat zich over een jaar of vijftien aandient. Met alle morele dilemma’s van dien!
Toch kan genetisch ingrijpen bij sporters niet alleen als bedrog worden gekwalificeerd. Gentherapie kan ervoor zorgen dat mensen juist in staat worden gesteld om te gaan sporten. Dat maakt de vraag wanneer er wel of geen bedrog in het spel is, tot een uiterst lastige vraag.