Vanaf de jaren 30 van de vorige eeuw zijn wereldwijd tientallen vrouwen uit de competitie gezet vooral in de atletiek. De nationale en internationale sportbonden vonden en vinden namelijk dat vrouwen die te veel testosteron aanmaken oneerlijke concurrentie zijn voor de andere deelneemsters.
Foekje
Ook in Nederland zijn diverse vrouwen om deze reden geschorst, de bekendste is de Friese hardloopster Foekje Dillema. Foekje was al ruim bekend toen haar lot werd beslecht door de KNAU. De oorzaak van de verhoogde testosteronspiegel is doorgaans een Y-chromosoom. Het gaat met andere woorden om vrouwen met een verstoorde geslachtsontwikkeling, technisch Disorder of Sexual Development DSD genoemd.
Verplichte test
Na de oorlog ontstond een ware klopjacht op deze vrouwen. Vanaf de late jaren zestig waren alle vrouwen voorafgaand aan bijvoorbeeld de Olympische Spelen verplicht zich aan een gendertest te onderwerpen. Deze testen waren lang niet altijd betrouwbaar en altijd vernederend voor de sportster. De gendertest wordt nu nog in geval van twijfel toegepast, zonder toestemming van de atlete overigens. De bekendste actuele zaak is die van de Zuid-Afrikaanse hardloopster Caster Semenya.
In januari 2010 was er een speciaal IOC-congres In Miami over deze kwestie. Daar is besloten dat er reglementen moeten komen en bij elke splen laboratoria waar de kwesties zo snel mogelijk besloten kunnen worden. Het uitsluiten van sporters gaat dus onverminderd voort.
Doping
Deze jacht op lichaamseigen testosteron ging bijna moeiteloos over in de jacht op topsporters die testosteron toedienen om hun spieren op te bouwen: doping. Ook hier geldt het overigens omstreden argument dat doping oneerlijk is en dus in strijd is met de morele regel van sport: fair play. De lijst met verboden middelen is in de loop der tijd steeds langer geworden. Veel atleten zijn in de vorige en deze eeuw betrapt op het gebruik van verboden middelen. Het gebruik van verboden substanties is bijna onlosmakelijk verbonden met (top)sport.
Verder lezen?
Max Dohle: Het verwoeste leven van Foekje Dillema. Arbeiderspers.
Website Foekje Dillema.